ที่มาของหลักคิดโครงการประกันรายได้ เพื่อสร้างหลักประกันให้กับเกษตรกรครับ

คำว่า ‘ ประกันรายได้ ‘ ไม่ต่างไปจากการ ‘ ประกันชีวิต ‘ ‘ประกันสุขภาพ ‘ หรือ ‘ ประกันอุบัติเหตุ ‘ เกษตรกรที่ซื้อประกันไว้ ถ้าผลผลิตราคาตกต่ำ รายได้จากการขายต่ำไปจากตัวเลขที่ได้ทำประกันไว้ ผู้รับประกันก็จะจ่ายเงินส่วนต่างให้ ไม่มีอะไรสลับซับซ้อน

รัฐบาลคุณอภิสิทธิ์เริ่มโครงการโดยมอบหมายให้ธกส.เป็นผู้ขายประกัน ช่วงแรกของการทดลอง ธกส.ไม่คิดเบี้ยประกันจากเกษตรกรครับ ส่วนค่าสินไหม รัฐบาลจัดงบประมาณเป็นรายปี ส่งธกส.ให้นำไปจ่ายผ่านบัญชีของเกษตรกรผู้ทำประกัน

นโยบายประกันรายได้ของรัฐบาลนายกอภิสิทธิ์เริ่มทดลองใช้กับเกษตรกร 3 กลุ่ม ชาวนา ชาวไร่มันสำปะหลัง และชาวไร่ข้าวโพด

เบื้องต้นกำหนดให้เกษตรกรทั้งสามกลุ่มสามารถซื้อ ‘ ประกันรายได้ ‘ ที่ธกส. ตามราคาประกันที่กำหนดไว้ในแต่ละฤดูการผลิต

ธกส.กำหนดตัวเลข ‘ รายได้ ‘ ที่จะทำสัญญาประกันเช่น สำหรับชาวนาให้ประกันรายได้ที่ 12,000 บาทต่อตัน ( คิดจากต้นทุนบวกกำไรให้ 40% )

ธกส.กำหนดจำนวนผลผลิตที่จะนำมาประกันต่อครัวเรือน ธกส.ไม่รับจำนำข้าวเปลือกทุกเม็ด เพราะต้องใช้เงินภาษีเพื่อช่วยเกษตรกร จึงช่วยเฉพาะเกษตรกรที่ยากจนเป็นหลัก เกษตรกรที่มีผลผลิตมาก (มีที่นาเป็นร้อยไร่ ) ได้รับผลประโยชน์เท่ากับเกษตรกรทั่วไป ( มีที่นา 10-20 ไร่ ) จะไม่ได้มากกว่า

เงินส่วนต่างที่ผมพูดถึงคือราคาขายกับราคาประกัน ราคาประกันธกส. ( รัฐบาล )เป็นผู้กำหนด ราคาขายกระทรวงพานิชย์เป็นผู้ประกาศ ถือเป็นราคาตลาด เงินส่วนต่างคือราคาประกัน – ราคาขาย สมมุติซื้อประกันรายได้ไว้ที่ 12,000 บาทต่อตัน ถ้าผลผลิตออกมาระหว่างที่กระทรวงพานิชย์ประกาศราคาตลาดที่ 8,000 บาทต่อตัน เกษตรกรจะได้รับเงินส่วนต่างที่ 12,000 – 8,000 = 4,000 บาทต่อตัน ประกันไว้ 20 ตัน ธกส.ก็จะนำเงิน 4,000 x 20 = 80,000 บาทใส่บัญชีให้ภายใน 3 วันทำการ

ปีที่เริ่มโครงการ จำนวนชาวไร่ข้าวโพด มีไม่มากแต่ได้รับประโยชน์กันทั่วหน้ากว่า 5 แสนครัวเรือน ราคาขายข้าวโพดช่วงนั้นต่ำกว่าราคาที่ได้ประกันไว้ รัฐบาลใช้เงินภาษีจ่ายเป็นเงินส่วนต่างไปประมาณ 5 พันล้านบาท

สำหรับชาวไร่มันสำปะหลังที่มีเกือบ 2 ล้านครัวเรือนและทำประกันรายได้ไว้กับ ธกส. ไม่ได้รับเงินจากรัฐบาลซักบาทเดียว เพราะราคาขายมันสำปะหลังช่วงนั้นสูงกว่าราคาประกัน ชาวไร่ไม่บ่น ทุกคนสบายใจ บอกดีแล้วที่ไม่ต้องรบกวนเงินภาษีของประชาชน

ส่วนชาวนาที่ได้มาทำประกันรายได้ไว้กับธกส. ถึงเวลาขายข้าวเปลือกปรากฎว่าราคาขายต่ำกว่าราคาประกัน รัฐบาลใช้เงินไป 6 หมื่นล้านบาท จ่ายส่วนต่างให้กับชาวนา ผ่านบัญชีของชาวนาที่เปิดไว้กับธกส. ไม่มีตกหล่น ได้กันครบเกือบ 5 ล้านครัวเรือน

ปัญหา อุปสรรค มีมากเหมือนกัน โครงการรูปแบบใหม่ ผู้ปฎิบัติไม่คุ้นเคย ต้องใช้เวลานานกว่าจะเกิดความเข้าใจที่ตรงกัน ข้อดีคือค่าบริหารต่ำมาก พันกว่าล้านบาทเท่านั้น ไม่มีค่าสีข้าว ไม่มีค่าโกดัง

ทะเบียนเกษตรกร เป็นหัวใจสำคัญ แต่ข้อมูลที่ทางราชการมีเป็นข้อมูลเก่า ไม่ทันสมัย ไม่สะท้อนความเป็นจริง ต้องรื้อใหม่หมด

ข้อมูลที่ได้รับจากชาวนาต้องทำประชาคมเพื่อช่วยกันตรวจสอบหลักฐาน ตรงนี้แหละครับที่มีรั่วไหล ชาวนาบางกลุ่มมีการแจ้งข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง ที่ดินร้างไม่ได้ทำนาก็บอกว่าทำนา มี 100 ไร่ ก็ไปแบ่ง ไปซอยเป็นแปลงเล็กๆ ใช้ชื่อญาติพี่น้องเป็นนอมินี เพื่อจะได้สามารถประกันผลผลิตของตนได้ครบ หลีกเลี่ยงข้อกำหนดของธกส.ที่จำกัดจำนวนผลผลิตในการประกันของแต่ละครัวเรือน

การทุจริตที่กล่าวถึงมีเป็นส่วนน้อย ชาวนาส่วนใหญ่ซื่อสัตย์ สุจริต ผมได้สัมผัสด้วยตนเองตอนลงพื้นที่ คุณยายคนนึงถือโฉนด 10 ไร่มาประกันกับธกส. แต่ประกันผลผลิตเพียง 5 ไร่ บอกว่าทำเพียงแค่นี้ มีให้เห็นอย่างนี้หลายรายครับ

ถ้าต้องการช่วยเกษตรกร ชาวนา ชาวไร่ ให้มีรายได้เพียงพอที่จะเลี้ยงครอบครัวได้จริง โครงการประกันรายได้ต้องมีการปรับปรุงให้ดีขึ้น ผมเสนอแนวทางอย่างนี้ครับ

รัฐบาลสร้างกลไกให้สามารถรับซื้อข้าวทุกเม็ดจากชาวนา ซื้อในราคาตลาด ซื้อในราคาที่รัฐบาลสามารถส่งออกได้ทันทีโดยไม่ต้องเก็บข้าวไว้ในโกดังเกินกว่าสามเดือน รัฐบาลทำตัวเป็นเสือตัวที่ 6 (วงการค้าข้่าวรู้กันว่ามี 5 บริษัทส่งออกข้าวที่เป็นยักษ์ใหญ่ เรียก 5 เสือ ) แข่งกับเสือทั้ง 5 ตัว ซื้อข้าวเปลือกจากชาวนา วิธีนี้ป้องกันไม่ให้พ่อค้ากดราคาและยังช่วยดึงข้าวบางส่วนออกจากระบบในช่วงต้นฤดูที่ข้าวมีมากและราคาตก

ต้องจัดงบประมาณให้เพียงพอเพื่อใช้ในการบริหารการจัดทำทะเบียนเกษตรกรให้ครบบริบูรณ์ มีการซุ่มตัวอย่างตรวจสอบความถูกต้อง การมีทะเบียนเกษตรกรที่ทันสมัย แม่นยำจะช่วยรัฐบาลให้มีข้อมูลพร้อมเพื่อช่วยเหลิอเกษตรกรได้อย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่ใช้ในโครงการประกันรายได้ แต่สามารถใช้ช้อมูลในการช่วยเหลือเกษตรกร กรณีภัยพิบัติ น้ำท่วมไร่นา ฝนแล้ง ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

รัฐบาลถามตัวเองว่าพร้อมช่วยเกษตรกรด้วยเงินภาษีปีละเท่าไหร่ สมมุติว่า 1 แสนล้านบาท ก็จัดงบประมาณเงินจำนวนนี้ให้ธกส.ในแต่ละปี ไม่ควรก่อหนี้นอกระบบ มีเงินเท่าไหร่ก็ช่วยเท่านั้น จะได้ไม่เป็นภาระผูกพันไปถึงลูกถึงหลาน

คิดในใจว่าเลือกตั้งครั้งหน้า ( สงสัยอีกไม่นาน ) จะได้นำข้อเสนอนี้ให้กรรมการบริหารพรรคประชาธิปัตย์ได้พิจารณา นำเป็นแนวนโยบายพรรคในการช่วยเหลือเกษตรกรต่อไป

ผลที่ตามมาไม่ต่าง ไม่ว่าจะเป็นกระเป๋าประเทศ หรือกระเป๋าของตัวเรา

กระเป๋าประเทศแฟบลง เคยค้าขายได้เงินตุงกระเป๋า วันนี้ค้าขายได้ไม่ดีเหมือนเดิม เช่น เคยส่งออกข้าว นำรายได้เข้าประเทศมากมาย สองปีที่ผ่านมา ควานหาคนที่พร้อมซื้อข้าวจากบ้านเราได้น้อยเหลือเกิน รายได้หายไปเกือบครึ่ง ประเทศรายได้น้อย รัฐบาลรายได้น้อยตามตัว แต่รายจ่ายรัฐบาลไม่หด มีแต่เพิ่ม ทำให้ติดลบ ต้องกู้ ต้องเป็นหนี้

กระเป๋าครอบครัวของเราก็เหมือนมีรูรั่วที่ก้น ยังดีที่ตอนนี้ไม่ตกงาน แต่รายได้ใส่กระเป๋าไม่เคยเพิ่ม รายจ่ายไม่ต้องพูดถึง เพิ่มทุกรายการ ค่าไฟ ค่าก๊าซหุงต้ม ค่าน้ำมัน ค่าทางด่วน ค่าอาหาร เกือบทุกรายการ บางคนไปไกล ซื้อรถ ซื้อคอนโด นั่งผ่อนแบบมองไม่เห็นอนาคต รายได้นิ่ง รายจ่ายเพิ่ม ทำให้ติดลบ ต้องกู้ ต้องเป็นหนี้เพิ่มไปอีก

ไม่ใช่คนไทยทุกคนมีความทุกข์ มีคนกลุ่มนึงที่ดูเหมือนจะสบายๆ อ่านข่าววันก่อนบอกรถหรูขายได้มากกว่าเดิม ศูนย์การค้าระดับอินเตอร์ก็ยังมีคนเดินหนาแน่น ของแพงเขาก็ยังเฉย บ่นนิดหน่อยเมื่อค่าเงินบาทอ่อน เพราะไปเที่ยวเมืองนอกต้องใช้เงินมากขึ้นแต่ก็ยังไป หุ้นตกไม่กล้าบ่น ไม่กล้าบอกใคร กลัวถูกตราหน้าว่าเป็นแมงเม่า

เศรษฐกิจสังคมบ้านเรามีปัญหา และเป็นปัญหาที่ไม่มีใครคิดแก้ ( รัฐบาลไหนที่คิดแก้ก็อยู่ได้ไม่นาน ) ช่องว่างระหว่าง คนมีมากและคนมีน้อย ถ่างขึ้นอย่างน่ากังวล

โครงสร้างทางเศรษฐกิจของเราพิกลพิการ โครงสร้างภาษีที่ควรปรับแก้ ไม่คิดทำ เก็บภาษีไม่เป็นธรรมยังไม่พอ การใช้เงินภาษี ใช้สุรุ่ยสุร่าย ผู้นำไปเมืองนอกเป็นว่าเล่น ใช้เงินภาษีอย่างไม่เกิดประโยชน์กับคนส่วนใหญ่ของประเทศ ไม่นับตกหล่น เป็นเงินทอน เงินโกง.
‘ กลไกตลาด ‘ ไม่มีจริง พ่อค้าน้ำมันบอกค้าเสรีต้องมีการแข่งขัน แต่ราคาหน้าปั๊มเท่ากันหมด แข่งแค่แจกน้ำดื่ม ธุรกิจการเงินบอกค้าเสรีแต่ดอกเบี้ยคิดเท่ากันหมด ธุรกิจไข่ไก่ปีละ 5 หมื่นล้านบาท ยอมให้พ่อค้ารายใหญ่รายเดียวคุมตลาดทั้งหมด

การแข่งขันเพื่อให้พวกเราได้ของดี มีคุณภาพ ในราคาเป็นธรรมหายากในรูปของ ‘ กลไกตลาด ‘ ที่แท้จริง การแก้ปัญหาของแพงจึงทำได้แค่ ‘ ธงฟ้า ‘
ไม่นับวัฒนธรรมของการ ‘ ฮั้ว ‘ งานก่อสร้างจากระดับจิ๋วของปกครองท้องถิ่นถึงระดับเมกะโปรเจคของรัฐบาล ‘ ฮั้ว ‘ ประมูลแบ่งงานกันทั่วหน้า ถ้าจะบอกว่า ‘ เขา ‘ จัด ‘ ฮั้ว ‘ ได้ทุกโครงการก็คงไม่ผิด

ช่วงนี้ได้ยินแว่วๆว่ารัฐบาลกำลังหาทางออกให้ประเทศ ไม่เชื่อว่าเป็นการหาทางออกเพื่อแก้ปัญหาที่บ่นให้ฟังข้างต้น น่าจะเป็นเรื่องของการเรียกร้อง ชวนให้ทุกฝ่ายมา ‘ ฮั้ว ‘ เพื่อลืมอดีต เพื่อนิรโทษกรรมสารพัดคดีที่ก่อขึ้นมา เสียมากกว่า

หาทางออกไม่เจอ ได้แค่ระบายความในใจในวันหยุดสุดสัปดาห์ครับ

เพื่อนๆเคยสร้างบ้านใหม่ไหม ถ้าเคย คงจําได้ว่า ค่าใช้จ่ายมาเป็นระลอกๆ ไหนจะเป็นค่าที่ดิน ค่า สถาปนิก – วิศวกรออกแบบ ถ้าบ้านหลังใหญ่เสียค่าควบคุมงานอีกต่างหาก และที่มากสุดคือค่าก่อสร้างของผู้รับเหมา ตบท้ายด้วยเฟอร์นิเจอร์ หมดตัวได้ง่ายๆเลยละ
รัฐบาลจะสร้างถนน สร้างระบบป้องกันน้ําท่วม สร้างทางด่วน สร้างรถไฟความเร็วสุง ก็ไม่ต่างกันครับ ต้องจ่ายค่าที่ดิน ( บางครั้งต้องเวนคืนที่ดิน ) จ่ายค่าสถาปนิก – วิศวกร ช่างควบคุมงาน และจ่ายค่าก่อสร้าง เหมือนสร้างบ้านหลังน้อยของเพื่อนๆทุกประการครับ จะต่างกันก็ที่ขนาดและความอลังการ เท่านั้น

ตามดูรายการค่าใช้จ่ายเงินกู้ 2 ล้านล้านบาท ว่าเงินจะผ่านมือเมื่อไหร่ ทอนกันตรงไหน อย่างนี้ครับ

เงินผ่านมือค่าที่ดินผมว่าปล่อยได้ เงินทอนหายากเพราะผู้ขายหรือผู้ถูกบังคับให้ขายคือประชาชนทั่วไป ไม่มีใครยอมให้มีเงินทอนแน่ ที่ต้องติดตามคือค่าออกแบบและควบคุมงาน ที่เรียกว่า ‘ ค่าใช้จ่ายที่ ปรึกษาโครงการ ‘ และค่ารับเหมาก่อสร้างครับ

วันนี้จะคุยถึงเงินผ่านมือที่เรียกว่า “ ค่าที่ปรึกษาโครงการ “ ก่อนครับ สําหรับเงินค่าก่อสร้างก้อนมหึมา รอติดตามช่วงต้นปีหน้าโน้นละครับ

ค่าที่ปรึกษาโครงการนี่ รัฐบาลจัดไว้หนักมาก ตั้งงบประมาณไว้สูงถึง 44,983 ล้านบาท ไปเล่าให้ใคร ฟังก็คงไม่มีใครเชื่อ ว่ารัฐบาลจะจ่ายค่าออกแบบ ค่าควบคุมงานถึง 4-5 หมื่นล้านบาท ( สงสัยจะจ้าง โคตรวิศวกรระดับเทพเลยทีเดียวละ )
เม็ดเงินที่จะผ่านมือจากรัฐบาลไปที่บริษัทที่ปรึกษาแต่ละปีอย่างนี้ครับ

ปี 2556 3,292,845,112.00 บาท
ปี 2557 13,705,571,414.00 บาท
ปี 2558 8,965,795,116.00 บาท
ปี 2559 2,997,103,118.00 บาท
ปี 2560 – 61 442,786,000.00 บาท

รวมเงินผ่านมือ 44,982,752,760.00 บาท
( เฉพาะค่าออกแบบและควมคุมการก่อสร้างของโครงการรถไฟความเร็วสูงตั้งไว้ 12,500 ล้านบาท )

ถามว่า จะตกหล่นซักเท่าไหร่ ผมว่า 30 – 40 % ไม่น่าจะผิด เงินหล่นทับหัวคนคนเดียวหรือทั้งก๊วน
ไม่หนี 10,000 – 15,000 ล้านบาท

ตัวเลขเงินตกหล่น เงินทอนจะสูงมาก เพราะวิทยายุทธในการบริหารโครงการแบบเหนือเมฆ เริ่มด้วย

๑. ตั้งงบไว้สูงลิ่ว เผื่อค่าเงินทอนไว้้แล้ว บริษัทฯที่ปรึกษาไม่ต้องกังวลว่าจ่ายมากขนาดนี้แล้วจะโดนเข้าเนื้อ ( เสันทางรถไฟสายอิสาน สายใต้เลยหดสั้นจู๋ เพราะต้องเตรียมเงินทอนไว้มาก )

๒. ใช้ระเบียบการว่าจ้างที่ไม่ต้องมีการประกวดราคา ใช้วิธีประกวดแบบ ประกวดความสามารถทาง เทคนิค ( Technical proposal ) รัฐบาลจะเปิดซองราคา ( Price proposal ) เฉพาะของบริษัทที่ชนะ การประกวดแบบเท่านั้น กรรมการที่รัฐบาลตั้งจะเป็นผู้พิจารณาข้อเสนอและให้คะแนน ดําเนินการ เป็นการภายใน ไม่เปิดเผย (เลือกได้ตามใจชอบ)

รายการของ AF Voices หรือประกวดนางงามอย่างน้อยคนได้ดู ได้เห็น หลายรายการผู้ชมเป็นผู้ โหวต เป็นกรรมการเสียเอง แต่การประกวดแบบของรัฐบาลครั้งนี้ปิดเป็นความลับ อยากได้งาน แบบ ดีคงไม่พอ ต้องวิ่งเก่ง จ่ายเงินทอนมาก จึงจะถึงดวงดาว

มีข้อมูลในมือแล้ว ภาคประชาชนต้องช่วยกันตรวจสอบอย่างเข้มข้น เผื่อรัฐบาลใจอ่อนลดเงินทอนลงบ้าง เส้นทางรถไฟฟ้าจะได้ยาวขึ้นด้วยครับ

ก่อนที่คุณสุเทพจะเดินทางไปจีน ผมได้เรียนคุณสุเทพให้ทราบประเด็นข่าวว่าจีนได้มีข้อตกลงกับลาวเป็นที่เรียบร้อยสำหรับโครงการรถไฟเชื่อมต่อระหว่างคุนหมิงกับลาว คุณสุเทพเห็นว่าเราน่าจะได้ลองหารือกับจีนถึงความเป็นไปได้ที่จะได้มีการต่อเส้นทางจากประเทศลาว ข้ามแม่น้ำโขงที่หนองคาย ผ่านมาอุดร ขอนแก่น โคราช ถึงกรุงเทพ และต่อยาวลงไปสุดใต้ชนเขตแดนไทย – มาเลเซีย

คุณสุเทพได้นำผลการหารือกับฝ่ายจีนรายงานในครม. สำหรับประเด็นรถไฟเส้นจากคุนหมิง รัฐบาลจีนสนใจที่จะร่วมทุนกับรัฐบาลไทยและพร้อมที่จะส่งตัวแทนเข้าหารือทันทีที่ฝ่ายไทยพร้อม ครม.รับทราบและได้มอบหมายให้ผมเป็นประธานคณะทำงานเพื่อหารือกับคณะของจีนทันที

รัฐบาลจีนส่งตัวแทนระดับอธิบดีที่ดูแลเรื่องรถไฟโดยเฉพาะเป็นหัวหน้าคณะในการหารือ ก่อนที่จะหารือกับคณะฝ่ายไทย คณะทำงานของจีนและเจ้าหน้าที่ฝ่ายไทยได้ใช้เวลาสองวันเดินทางโดยรถไฟจากกรุงเทพไปจังหวัดหนองคาย และได้ไปดูสถานที่ที่อาจเป็นจุดที่จะสร้างสะพานรถไฟข้ามแม่น้ำโขง เชื่อมไทย -ลาวด้วย แสดงให้เห็นถึงความจริงจังที่อยากจะให้โครงการนี้ไม่เป็นเพียงแค่ความฝัน

ใช้เวลา 3 วันในการหารือ ความเห็นที่ตรงกันและเชื่อว่าทั้งสองฝ่ายจะได้ประโยชน์ เป็น วิน วิน อยู่ในกรอบนี้ครับ

ควรตั้งบริษัทร่วมทุนระหว่าง ไทย – จีน ขึ้นเพื่อดำเนินการโครงการนี้ เป็นการร่วมมืออย่างถาวร ไทยต้องเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ตอนนั้นผมเสนอไว้ที่ 60 /40 ( ต่อมามีการเจรจากลายเป็น 51 / 49 )
บริษัทนี้จะเป็นผู้ดำเนินโครงการทั้งหมด ทุนจัดทะเบียนต้องเพียงพอที่จะสามารถขอเงินกู้ได้ การกู้เงินและใช้หนี้เป็นภาระของบริษัทร่วมทุน รัฐบาลไทยไม่ต้องแบกภาระเงินกู้ (คุยนอกรอบว่าถ้ารัฐบาลจีนให้เงินกู้บริษัทฯนี้ในอัตราดอกเบี้ย 2% โครงการนี้วิ่งฉิวแน่นอน )
บริษัทร่วมทุนนี้ต้องมีสภาพเป็นรัฐวิสาหกิจ ได้สัญญาสัมปทาน เช่าเส้นทาง ( คู่ขนานกับเส้นเดิมของรถไฟไทย ) และการดำเนินกิจการรถไฟกับการถไฟแห่งประเทศไทย
ระบบของการเดินรถจะเป็นเทคนิคของจีนทั้งหมด เพราะเป้าหมายคืออนุญาติให้รถไฟจีนขนนักท่องเที่ยวจากคุนหมิงมาไทย ผ่านไปมาเลเซีย โดยไม่ต้องเปลี่ยนขบวน ขบวนรถไฟจากจีนใช้ระบบรางของไทยได้ ส่วนรถไฟจากไทยก็สามารถวิ่งไปคุนหมิงได้เช่นเดียวกัน
ในเบื้องต้นคาดว่าจะใช้เงิน 180,000 ล้านบาทสำหรับเส้นทางหนองคาย – กทม ทุนจดทะเบียนเบื้องต้น 9 หมื่นล้านบาทก็เพียงพอ รัฐบาลไทยควักกระเป๋า 51 % ของ 90,000 ล้าน ประมาณ 4.6 หมื่นล้านบาท ใช้เงินงบประมาณปีละ 1-2 หมื่นล้านได้อย่างสบายๆ

ที่มองต่างกันคือ รัฐบาลจีนต้องการเริ่มเส้นทางเดียวก่อนคือ หนองคาย – กทม. ซึ่งจะใช้เวลาอย่างน้อย 5 -6 ปีกว่าจะแล้วเสร็จ และทำจุดเชื่อมใหญ่ที่สถานีบางซื่อ ( เชื่อมต่อระหว่างระบบ meter gauge ของไทยกับระบบ standard gauge ของบริษัทฯร่วมไทย-จีน ) หลังจากนั้นจึงจะดำเนินการต่อสำหรับเส้นทาง กทม – ชายแดนใต้ ซึ่งต้องใช้เวลาอย่างน้อยอีก 6 – 7 ปี

ฝ่ายการเมืองไทยอยากให้ข้อตกลงไทย-จีนให้มีแผนครบทุกเส้นทางสำหรับไปทุกภาค ซึ่งฝ่ายจีนตอบตกลง ( บอกผมว่าเป็นไปได้ยาก จำนวนผู้โดยสารในประเทศรวมแม้นักท่องเที่ยวบางส่วนก็จะยังไม่เพียงพอ )

มีประเด็นเรื่องความเร็วของรถไฟด้วยว่าจะออกแบบให้เร็ว 150 กมต่อชม. สำหรับรถโดยสาร และ ประมาณ 80 – 100 กม.ต่อชม. สำหรับขนส่งสินค้า จึงไม่ใช่ระบบหัวจรวดความเร็วสูงของแท้อย่างที่เข้าใจ

ฝ่ายจีนบอกความเร็วสูงแบบหัวจรวดไม่คุ้มค่าเพราะค่าก่อสร้างระบบรางจะแพงกว่าระบบความเร็วปกติถึงเกือบเท่าตัว ท่านยังแซวผมว่า รถไฟระบบใหม่นี้อาจไม่เร็วมากแต่ก็จะเร็วกว่าระบบที่ไทยมีอยู่เกือบเท่าตัว

หลังจากนั้นรัฐบาลเสนอรัฐสภาขออนุมัติในหลักการเพื่อเริ่มเจรจาอย่างเป็นทางการกับรัฐบาลจีน รัฐสภาให้ความเห็นชอบ กระทรวงคมนาคมรับเดินหน้าต่อ ไปไม่ได้ไกลก็มีการยุบสภา โครงการนี้พับไปโดยปริยาย

78

นั่นคือเรืองของประชาชนหรือธุรกิจที่เป็นผู้ขอกู้เงิน

แต่ถ้ารัฐบาลเป็นผู้ขอกู้เงินละ ไม่ต้องพูดเลยครับ ต่างจากกรณีของเรา ฟ้ากับดิน เลยที่เดียว

เมื่อรัฐบาลขอกู้เงิน โดยเฉพาะจากพวกเรา เขาเพียงแค่ออกเศษกระดาษหนึ่งใบที่เรียกว่าพันธบัตรรัฐบาล เท่านั้นพวกเราก็รีบเข้าคิวเรียงแถวกันไปซื้อ แห่กันขนเงินไปให้กู้ เอาเงินไปให้เขาเพื่อแลกกับพันธบัตรที่ว่านี้ โดยไม่กังวลว่ารัฐบาลจะเบี้ยวหนี้ ถึงแม้บางครั้งหน้าตาของคนเป็นรัฐบาลดูไม่น่าเชื่อถือเท่าไหร่ก็ตาม เพราะเราถือว่ารัฐบาลกู้ในนามประเทศไทย เราเชื่อในเครดิตของประเทศ เราให้กู้ได้โดยไม่สนเรื่องหลักทรัพย์ค้ำประกัน

มีข่าวดีครับ ข่าวว่าปีนี้รัฐบาลเตรียมขอกู้เงินจากพวกเราจำนวนมากทีเดียว ประมาณ 2.2 ล้านล้านบาท ช่วงเวลาที่จะขอกู้คือ 7 ปี ปีละ 3 แสนล้าน รัฐบาลจะขอแลกด้วยกระดาษหนึ่งใบที่เรียกว่าพันธบัตรรัฐบาลนี่แหละครับ แต่เป็นกระดาษที่ระบุว่าจะจ่ายผลประโยชน์ให้เป็นดอกเบี้ย น่าจะประมาณ 4-5 % ต่อปี แล้วแต่ว่าเราจะให้รัฐบาลกู้ยาวนานแค่ไหน อัตราดอกเบี้ยได้อย่างมากก็แคนี้ เพราะรัฐบาลในฐานะผู้กู้บอกว่า ‘ เครดิตผมดีครับ ‘

เราซื้อพันธบัตรรัฐบาล เราไม่สนด้วยนะครับว่ารัฐบาลจะนำเงินไปทำอะไร ขอให้จ่ายดอกเบี้ยตรงเวลาเป็นใช้ได้และเมื่อถึงกำหนดเวลาไถ่ถอน เงินต้นต้องคืนให้ครบด้วยนะ

ส่วนรัฐบาลเมื่อได้เงินแล้ว เขาจะนำเงินกู้ในครั้งนี้ไปลงทุนในสารพัดโครงการ การลงทุนนั้นใช้เวลากว่าจะก่อสร้างแล้วเสร็จ โดยหวังว่าเมื่อก่อสร้างเสร็จ โครงการจะสร้างรายได้เข้าประเทศ เพียงพอที่จะนำมาใช้หนี้
ได้ครับ

ความยากคือ รัฐบาลมีภาระต้องจ่ายดอกเบี้ยจากการกู้นี้ทันทีที่เริ่มขายพันธบัตร เมื่อครบตามเป้า หลังปีที่ 7 จะต้องจ่ายเฉพาะดอกเบี้ยปีละประมาณแสนล้านบาท จึงมีคำถามว่า รัฐบาลจะใช้เงินจากไหนมาจ่ายค่าดอกเบี้ยและเงินต้น

รัฐบาลจะใช้เงินที่เก็บจากรายได้จากภาษีมาจ่ายค่าดอกเบี้ยและเงินต้นครับ ถ้าไม่พอก็อาจต้องกู้เพิ่ม ซึ่งจะทำให้รายจ่ายค่าดอกเบี้ยแต่ละปีมากขึ้นไปอีก วนเป็นงูกินหางและจะเป็นอย่างนี้หลายปีครับ จนกระทั่งโครงการที่ได้ลงทุนไปแล้วเริ่มออกดอกออกผลนั่นละ เราถึงจะหลุดพ้นจากวงจรอุบาทว์นี้ได้

ประเด็นจึงมีอยู่นิดเดียวครับ โครงการที่จะต้องกู้เงินลงทุนมากมายขนาดนี้ จะสร้างรายได้ให้กับประเทศในอนาคตได้จริงหรือไม่ เป็นคำถามที่วันนี้อาจไม่มีคำตอบที่ชัดเจน แต่เป็นประเด็นสำคัญที่คนที่เป็นมันสมองของประเทศควรสุมหัวช่วยกันคิด เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่า การลงทุนครั้งนี้จะสร้างรายได้ให้กับประเทศในอนาคตได้อย่างแน่นอน เรื่องความขัดแย้งทางการเมืองต้องตัดออกไปให้ได้ครับ

อย่าลืมว่าหนี้จากการกู้ครั้งนี้จะใช้เวลา 50 ปีกว่าจะเคลียร์ได้ ถ้าทำพลาดอนาคตลูกหลานของเราดับสนิทแน่นอนครับ

ช่วงไหน เงินสดขาดมือ ความทุกข์ก็เข้ามาเยือน ช่วงไหนเงินสดมากพอ ชีวิตดูจะชื่นมื่น

หนี้สินมีมากน้อยเพียงใด บางทีไม่มีความหมาย ตราบที่เงินสดหมุนเวียนวันต่อวัน เดือนต่อเดือน เพียงพอที่จะเดินหน้าต่อได้

ชีวิตที่รู้จักพอเพียง หาได้น้อย ใข้น้อย หาได้มาก ใช้มาก จึงเป็นชีวิตที่เต็มไปด้วยความสุข

ประเภทเงินเข้ามาน้อยกว่าเงินออกไป แถมเงินที่เข้า ไม่ได้มาจากหยาดเหงื่อแต่เป็นเงินกู้ แรกๆอาจไปได้ พอหยิบยืมได้บ้าง แต่มักจบที่สุดท้ายไม่มีใครให้กู้ ชีวิตเริ่มตกต่ำ่ ไม่นานเกินรอจะเต็มไปด้วยความทุกข์

ประเทศก็ไม่ต่างครับ การบริหารประเทศ ขึ้นอยู่กับบริหาร ‘ cash flow ‘ บริหาร ‘ เงินสดหมุนเวียน ‘ เป็นหลัก

ช่วงไหนที่รัฐบาลมีรายได้เพียงพอกับรายจ่าย บ้านเมืองจะเดินหน้าได้อย่างสบายๆ คนในประเทศมีความสุข

ตรงกันข้าม ถ้ารัฐบาลใช้จ่ายเกินตัว รายได้ไม่เพียงพอ ต้องถึงกับกู้เงินมาใช้จ่าย แรกๆจะดูดี หาคนให้กู้ไม่ยาก พอคุยได้ว่าเศรษฐกิจกำลังเดินหน้า

แต่ถ้าต้องพึ่งเงินกู้เพื่อ cash flow ไม่ติดลบ ต้องกู้ติดต่อกันทุกปี คนที่ให้กู้จะเริ่มคิดมาก ชักจะไม่อยากให้กู้ หรือถ้าให้กู้ ก็จะคิดดอกเบี้ยแพงหูฉี่

ดอกเบี้ยแพง ทำให้ค่าใช้จ่ายสูงขึ้น cash flow รัฐบาลเริ่มสะดุด เศรษฐกิจดิ่งเหว คนในประเทศหน้าตาม่นหมอง ความทุกข์มาเยือน

ตัวอย่างที่มีให้เห็นในต่างประเทศคือ วิกฤติของกลุ่มประเทศสมาชิกยูโร ที่รัฐบาลประเทศเหล่านั้นขอกู้เงินจากใครก็ไม่ได้ ถ้ากู้ได้ดอกเบี้ยจะสูงมาก มากจนกู้ไม่ไหว

บ้านเราเริ่มมีให้เห็นแล้วเหมือนกัน เป็นข่าวไม่กี่วันมานี้

Cash flow ของธกส. มีปัญหา เพราะรัฐบาลขอให้ธกส.กู้เงินแทนรัฐบาลแต่รัฐบาลไม่ใช้หนี้คืน รายได้ของธกส.จึงไม่เพียงพอกับรายจ่ายตามนโยบายรัฐบาล วันนี้คนของธกส.มีแต่ความทุกข์

Cash flow ของรัฐบาลก็มีปัญหา รัฐบาลจึงเตรียมออกกฎหมายเพื่อขอให้สส. ( ตัวแทนคนไทย ) เห็นชอบให้รัฐบาลกู้เงินอีก 2.2 ล้านล้านบาท เป็นเพราะรัฐบาลต้องการใช้เงินมาก มากเกินกว่าเงินเข้า ที่มาจากรายได้ในการเก็บภาษี ( หยาดเหงื่อประชาชน )

โจทย์วันนี้ของประเทศไทยคือ เงินกู้ที่รัฐบาลจะออกเป็นกฎหมายและขอให้สส.อนุมัติเพื่อนำไปลงทุนนั้น กำหนดได้ไหมว่าภายในเดือนไหน ปีไหน เงินที่กู้นี้จะเกิดประโยชน์และทำให้รัฐบาลมีรายได้เพิ่มขึ้น มากเพียงพอที่ Cash flow จะกลายเป็นบวก และรัฐบาลไม่จำเป็นต้องกู้เพื่อมาใช้จ่ายอีกต่อไป

เป็นสิ่งที่รัฐบาลต้องบอกกับคนไทยผู้ที่ต้องแบกภาระเงินกู้จำนวนนี้ในอนาคต นโยบายของรัฐบาลที่บอกว่า ‘ จะทำให้คนไทยมีความสุข ‘ จะได้ไม่เป็นเพียงแค่คำพูดสวยหรูเท่านั้น

ตัวย่อ จี มาจาก Government แปลว่า รัฐบาล จี ทู จี หมายถึง รัฐบาล ต่อ รัฐบาล

ประเทศไทยค้าขายกับต่างประเทศมานานแล้ว ตัวละครมีเพียงสองคือรัฐบาลและเอกชน จับคู่สลับกัน ไปมา เอกชนค้ากับเอกชน เอกชนค้ากับรัฐบาล และรัฐบาลค้ากับรัฐบาล

ถ้าเอกชนค้ากับเอกชน ไม่เกี่ยวกับคนอื่น แต่ถ้าเอกชนค้ากับรัฐบาล เจ้าของภาษีเข้ามาเกี่ยวข้อง ทันที รัฐบาลต้องทําตามระเบียบเมื่อค้าขายกับเอกชน ไม่ว่าจะซื้อหรือจะขาย ต้องโปร่งใส ให้มีการ แข่งขันและต้องตรวจสอบได้

แต่ถ้าเป็นการค้าขายระหว่างรัฐบาลต่อรัฐบาล ความน่าเชื่อถือมีสูงขึ้น ระเบียบยอมให้มีการตกลง ทางการค้าระหว่างสองรัฐบาลได้โดยไม่ต้องมีการแข่งขัน ไม่ต้องมีการประมูล เพราะถือเป็นเครดิตของ รัฐบาลทั้งสองฝ่าย

ตัวอย่างที่เห็นบ่อยครั้งคือการซื้ออาวุธของกองทัพ เราจะได้ยินบ่อยครั้งจากกองทัพว่าคนไทย เจ้าของเงินภาษีไม่ต้องกังวลเรื่องการจัดซื้ออาวุธยุทโธปกรณ์ของกองทัพ เพราะเป็นการจัดซื้อแบบ จี ทู จี อย่างนี้เป็นต้น

จี ทู จีมาแล้วกี่ครั้ง

รัฐบาล ‘ทักษิณคิด เพื่อไทยทํา ‘ ชอบจี ทู จี มาก งานแรกหลังชนะเลือกตั้งน่าจะเป็นการซื้อแท็บเล็ต ให้เด็กๆอ้างว่าซื้อแบบจีทูจี ผมว่าเป็นจีทูจีกลายพันธ์ุครับเพราะสุดท้ายรัฐบาลกลายเป็นผู้ จัดการประมูลซื้อแท็บเล็ตเสียเอง โดยอนุญาตให้บริษัทเอกชนจากประเทศจีนมีสิทธิเป็นผู้ประมูล เท่านั้น บริษัทจากประเทศอื่นไม่มีสิทธิ

งานที่สองนี่เล่นหนัก รัฐบาลนําข้าวที่ซื้อมาจากชาวนาในโครงการรับจํานํา มาขายต่อ รัฐบาลรายงาน คนไทยเจ้าของเงินว่ารัฐบาลขายข้าวแบบ จี ทู จี เพราะฉะนั้นไม่ต้องถามว่าประมูลเมื่อไหร่ อย่างไร เพราะ จี ทู จี ไม่มีประมูล รวมทั้งรัฐบาลยังจําเป็นต้องปิดข้อมูลการซื้อขายไว้เป็นความลับ ต่อท้ายว่า รัฐบาลได้ขายข้าวแบบ จี ทู จี ไปได้หลายประเทศแล้ว

ส่วนนายกหญิงออกมาจ้อหน้าจอ ย้ําว่าขายจี ทู จี ได้จริง มีเอ็มโอยู อยู่ในกระเป๋าเรียบร้อยแล้ว ในวัน นั้นรัฐมนตรีพาณิชย์ รัฐมนตรีคู่ใจของนายกหญิงบอกต่อว่า ไปไกลแล้ว ยิ่งกว่า เอ็มโอยู เสียอีก ถึงขั้น ทําสัญญาเรียบร้อยแล้วด้วย

น้องๆสื่อรุกถามขอดูสัญญาหน่อย รู้นะว่าขาดทุนแน่ เพราะซื้อมาแพง แต่อยากรู้ว่าขาดทุนเท่าไหร่ (คนไทยเฝ้าฟังด้วยความระทึกใจว่า จะขาดทุนมากไหมหนอ เงินภาษีของฉันทั้งนั้น) คําตอบจากปาก นายกหญิง ‘ ราคาขายและจํานวนที่ขายบอกไม่ได้ ขอปิดเป็นความลับค่าาา ‘

จี ทู จี ( ผี ) หลอกคนไทยทั่วประเทศ

คุณหมอวรงค์ เดชกิจวิกรม สส.พิษณุโลก พรรคประชาธิปัตย์นําข้อมูลการขายข้าวมาเปิดเผยให้คน ไทยเจ้าของเงินรับรู้ในระหว่างการอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล คนไทยโดนผีหลอกกันทั่วประเทศ เพราะเจ้า ‘ จี ‘ ที่รัฐบาลบอกว่าเป็นรัฐบาลจีนที่มาซื้อข้าวจากรัฐบาลไทยนั้น ที่แท้กลายเป็น ผีตัวเป็นๆ ไปซะงั้น

ถ้าจะลําดับความชั่วร้ายของกระบวนการ รวมทั้งความสลับซับซ้อนแล้ว เชื่อว่าแนวคิดการทําชั่วระดับ เซียนสําหรับการซื้อข้าวของผีครั้งนี้ จะเรียกว่า ‘ ทักษิณคิด ผีทํา ‘ ก็คงไม่ผิดนัก

ท่านผู้อ่านเคยอ่านหนังสือจากบทสุดท้ายก่อนบทต้นๆไหมครับ ถ้าไม่เคยน่าจะลองดู เพราะจะเข้าใจ เนื้อหาได้ง่ายขึ้น ผมว่านะ

ผมขอทดสอบโดยเริ่มที่บทสุดท้ายก่อนครับ เริ่มที่ตอนจบ ‘ ทักษิณคิด ผีทํา ‘ รูปนี้ไม่ต้องเสียเวลาอธิบาย คนและผี ควงคู่กัน

ซื้อขาย ต้องมีการชําระเงิน เขาชําระเงินกันอย่างไร

ถ้าผู้ซื้อเป็น จี จากจีนจริง เงินเข้าบัญชีหลวงต้องมีเส้นทางที่มาจากแดนไกล จากรัฐบาลจีน จาก ประเทศจีน

แต่นี้เป็นจีผี เงินที่ได้รับจึงมาจากบัญชีผี

รูปนี้เป็น statement ธนาคาร บัญชีของกรมการค้าต่างประเทศ เงินที่ได้จากการขายข้าวนํามาเข้า บัญชีนี้ครับ

ขอนําข้อมูลของคุณหมอมาฉายซ้ํา ที่อยากให้ดูคือรายการของวันที่ 12 ตค. 55 ‘ 527,177,652.00 กับ 177.000.000.00 รวมแล้วเป็นเงินกว่า 700 ล้านบาท ( กรอบแดง )

ผู้ซื้อข้าวนําเงินไปซื้อ ‘ แคชเชียร์เช็ค ‘ สองใบ สั่งจ่าย กรมการค้าต่างประเทศ จ่ายเป็นค่าข้าว เข้า บัญชีตามรายการนี้ ครับ

คุณหมอวรงค์กล่าวหาว่าสมคิดเป็นคนที่นําเงินไปซื้อแคชเชียร์เช็คทั้งสองใบ ไม่ใช่รัฐบาลจีนจากไหน ทั้งสิ้น คุณหมอกล่าวหาแรงนะ

หน้าตา cashier cheque เป็นอย่างนี้ครับ

พวกเรานั่งดูทีวีอยู่ทางบ้าน สงสัยอยู่ว่านายกจะนําหลักฐานมาแสดงไหมว่า เช็คทั้งสองฉบับที่หลวงนํา เข้าบัญชีนั้น เป็นเช็คที่ได้รับมาจากรัฐบาลจีนจริง ไม่ใช่จากคนชื่อสมคิด

แต่…ไม่มีคําตอบหรือคําชี้แจง…จากนายกรัฐมนตรีหญิง

ส่วนฝ่ายข้าราชการประจํา ไม่ว่าจะเป็นปลัดกระทรวงพาณิชย์ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ ข้าราชการที่มีหน้าที่ดูแลบัญชีหลวงโดยตรง เงียบเป็นเป่าสาก เช่นกัน

สมคิดคือใคร

คุณหมอวรงค์นําภาพบ้านของสมคิดมาโชว์ รูปบนเป็นหน้าบ้านของบ้านสมคิด รูปล่างเป็นภาพบ้าน ของภรรยา ดูสภาพบ้านแล้ว ทําให้นึกถึง คนรถ คนสวน คนใช้ ที่เป็นตัวละครในคดีซุกหุ้นของคนชื่อ ทักษิณ ชินวัตรครับ

มีอีกครับ มีหลักฐานโยงต่อว่า สมคิดเป็นผู้ที่ได้รับมอบอํานาจจาก นายอภิชาติ จันทร์สกุลพร วงการ เรียกชื่อว่า‘เสี่ยเปี้ยง’ ให้เป็นผู้ไปจดทะเบียนก่อตั้งบริษัทสยามอินดิก้าจํากัดเมื่อวันที่๑๓มกราคม ๒๕๔๗ นั่นเอง เสี่ยเปี้ยงนี่ครับที่เรียกกันว่า ผีตัวเป็นๆ

คุยให้ฟังถึงตอนนี้แล้วอยากจะหยุดไว้ก่อน เพราะข้อมูลเท่านี้เพียงพอ ที่รัฐบาลจะต้องรีบให้คําตอบต่อพี่น้องคนไทยเจ้าของประเทศ โดยเร็ว

รัฐบาลต้องยืนยันว่า

1. รัฐบาลไม่ได้นําเงินที่ผ่านการฟอกมาเข้าบัญชีหลวง เงินที่ได้รับเข้าบัญชีกรมการค้าต่างประเทศเป็น เงินจากผู้ซื้อข้าวตัวจริง และผู้ซื้อข้าวนี้คือรัฐบาลจีน

2. รัฐบาลพร้อมเปิดเผยข้อมูลว่าข้าวที่ขายไปทั้งหมดนี้ ขายได้เป็นเงินเท่าไหร่ ในราคาเท่าไหร่

ถ้าตอบได้ เรื่องนี้จบ ถ้าไม่ตอบหรือทําเงียบ ยุ่งแน่

คนไทย เจ้าของเงิน เขาไม่ยอมแน่ครับ

ย้อนหลังกันไปซักนิด

เมื่อวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๔ รัฐบาลได้แต่งตั้งคณะกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ โดยมีนายกรัฐมนตรีหญิงนั่งหัวโต๊ะ หลังจากนั้นได้มีการตั้งคณะกรรมการเพิ่มอีกสองคณะเมื่อวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕ ที่จะคุยถึงในวันนี้เป็นงานของคณะที่ชื่อ คณะกรรมการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัย (กบอ.) มีคุณปลอดประสพ เป็นประธาน

เวลาผ่านไป ๔ เดือน ไม่แน่ใจว่าคุณปลอดได้ประชุมไปกี่ครั้ง ช่วงนี้ได้ฤกษ์ดี เริ่มเดินหน้าโครงการแล้วครับ

ผมเรียกว่าเป็นการเริ่มนับหนึ่งเพราะถือว่า จากนี้ไปเป็นการเข้าสู่โหมดปฎิบัติจริง เข้าสู่โหมดการใช้เงินแบบเป็นกอบเป็นกำ งานที่ผ่านมาเกือบปี ประชุมบ้าน้ำลายกันแค่ไหน ไม่ว่ากัน เพราะอย่างเก่งก็แค่เสียเวลา เสียค่าเบี้ยประชุม ไม่ซีเรียสมากนัก แต่จากนี้ไป ต้องตามดูอย่างใกล้ชิดทีเดียว

โดยปกติ ไม่ว่าจะทำงานชิ้นเล็กหรือชิ้นใหญ่ ออกตัวครั้งแรกถือเป็นเรื่องสำคัญสุด โบราณพูดไว้เสมอว่า ‘เริ่มต้นดี มีชัยไปกว่าครึ่ง’ แต่แปลก รัฐบาลเริ่มต้น ‘โครงการ’ กลับไม่ค่อยสวย ไม่ค่อยดีครับ

นับหนึ่งของโครงการคือ รัฐบาลอยากได้คนเก่ง อยากได้บริษัทฯที่มีผู้เชี่ยวชาญประจำ ที่ทำงานเต็มเวลา (นักวิทยาศาสตร์ วิศวฯ สถาปัตยฯ วนศาสตร์ ธรณีวิทยา อุตุฯ อุทกภัย ฯลฯ) รัฐบาลได้ออกประกาศเชิญชวน ธุรกิจเอกชนทั้งในประเทศและในต่างประเทศ ให้ร่วมแข่งขัน นำเสนอกรอบความคิด (Conceptual Plan) เพื่อนำไปสู่การออกแบบ ก่อสร้าง ‘โครงการ’

ความหมายของงานที่เรียกว่า ‘กรอบความคิด – Conceptual Plan’ อาจอธิบายได้อย่างนี้

รัฐบาลแบ่งแผนงานออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือส่วนพื้นที่แม่น้ำเจ้าพระยา ส่วนนี้มี ๘ แผนงาน สำหรับกลุ่มที่สองคือส่วนของ ๑๗ ลุ่มน้ำที่เหลือ ส่วนนี้มีอีก ๖ แผนงาน รวมทั้งหมดเป็น ๑๔ แผนงาน

รัฐบาลต้องการหาคนเก่งๆ บริษัทดีๆ ฝีมือระดับเทพว่างั้นเถอะ มาช่วยคิดในการวางกรอบว่า ๑๔ แผนงานที่รัฐบาลวางแผนจะดำเนินการนั้น ควรใช้กรอบความคิดในการแก้ปัญหาอย่างไร เพื่อให้ทั้ง ๑๔ แผนงานทำได้จริง เกิดประโยชน์สูงสุด ในทิศทางเดียวกัน

รัฐบาลยังบอกด้วยว่าถ้าใครคิดว่าต้องมีมากกว่า ๑๔ แผน ให้เสนอมาได้ แต่ต้องแยกออกจากข้อเสนอ ๑๔ แผนเดิม และถ้าต้องใช้เงินเพิ่ม ให้เสนอแหล่งเงินที่ต้องกู้เพิ่มด้วย

ฟังดูแล้วดีไปหมดเลยครับ แต่พออ่านไปถึงกระบวนการ วิธีการที่จะสรรหาคนเก่งๆ บริษัทดีๆ ตามที่กล่าวไว้เมื่อซักครู่ ต้องขอบอกว่า ‘อีกแล้วหรือนี่ เพื่อนเรา’

ขอพูดส่วนที่พอรับได้ก่อนก็แล้วกัน

รัฐบาลบอกว่า ธุรกิจใดก็ตามที่สนใจและสอบผ่านคุณสมบัติตามที่ได้กำหนดไว้ รัฐบาลจะรับพิจารณาหมดทุกราย แสดงว่าจะไม่มีการทำ short list คือไม่มีการคัดเลือกรอบแรก ดำเนินการตามรูปแบบนี้ไม่แปลกนัก พอรับได้

(ส่วนตัวไม่ค่อยเห็นด้วยเท่าไหร่ เห็นใจภาคเอกชนที่เสียทั้งเวลา เสียทั้งเงิน จัดเตรียมข้อเสนอมาอย่างดี แต่มาโดนเขี่ยออกเพราะขาดคุณสมบัติ ถ้ามีคัดเลือกรอบแรก โดนเขี่ยออกตั้งแต่ต้นอาจดีกว่า)

ที่ตำหนิว่าเริ่มต้นนับหนึ่งไม่สวย ไม่ควร คือคุณสมบัติของผู้มีสิทธิ์ประมูลที่กำหนดไว้ในเอกสาร TOR ข้อที่ ๒.๓ ครับ แย่มากเลย

อ่านได้อย่างนี้ ‘ ….ผู้ยื่นข้อเสนอต้องมีผลงานด้านการออกแบบระบบ….หรืองานออกแบบหรือก่อสร้างเขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำ ….ในไทยหรือในต่างประเทศ มูลค่าการก่อสร้างไม่น้อยกว่าสามหมื่นล้านบาท ….’

รัฐบาลกำลังเปิดโอกาสให้ผู้รับเหมารายใหญ่ได้สิทธิในการเป็นผู้เข้าประกวดแข่งขันการเสนอกรอบความคิด – Conceptual Plan เพราะ TOR ใช้คำว่า ‘งานออกแบบ หรือ งานก่อสร้าง’ ผมทำงานด้านบริหารโครงการมาตั้งแต่อายุ ๒๓ วันนี้จะ ๖๔ อยู่แล้ว ไม่เคยพบเคยเห็นวิธีการบริหารโครงการ ไม่ว่าใหญ่หรือเล็ก ที่จะให้ผู้รับเหมามีส่วนร่วมในโครงการตั้งแต่วันแรก โดยเฉพาะงานที่เป็นการวางกรอบความคิด หรือแม้กระทั่งงานด้านการออกแบบเบื้องต้น

อาจจะมีก็เฉพาะประเภทที่เชิญเขาเข้ามาลงทุน พร้อมนำเม็ดเงินมาด้วย ผมใช้คำว่าอาจจะ เพราะไม่เคยเห็นจริงๆ ว่าเจ้าของงานที่ไหน เริ่มต้นงานในรูปแบบ แบบที่คุณปลอดกำลังทำ

กำหนดสเป็กอย่างนี้ไม่ได้คนเก่งระดับเทพตามที่วาดฝันไว้อย่างแน่นอน อาจได้คนเก่งประเภทที่พร้อมร่วมมือกับผู้รับเหมา เสนอตัวมาแบบงานร่วมค้า (joint venture) คนเก่งประเภทนี้เขามองธุรกิจเป็นหลัก กรอบที่เขาจะนำเสนอ ผู้รับเหมาต้องได้ประโยชน์เท่าหรือมากกว่าเจ้าของงาน

วันนี้ผมมีข้อเสนอครับ

รัฐบาลเตรียมประชุมชี้แจง TOR ในวันที่ ๒๔ กรกฎาคมนี้ ผมขอเสนอให้แจ้งในที่ประชุมว่ารัฐบาลจะเพิ่มคุณสมบัติต้องห้าม ๑ ข้อ …. ” ผู้รับเหมารายใดที่ได้รับคัดเลือกให้มีส่วนในการรับผิดชอบงาน “กรอบความคิด” ไม่มีสิทธิในการเข้าประมูลเป็นผู้รับเหมาก่อสร้างทั้งการเป็นผู้รับเหมาหลักหรือรับเหมาช่วง….”

ไม่ใช่จะจงเกลียดจงชังผู้รับเหมาก่อสร้างนะ อย่าเข้าใจผิด แต่ผมถือว่าอาชีพคนที่เสนอแนวคิดหรือคนที่ออกแบบเบื้องต้นกับอาชีพผู้รับเหมาก่อสร้าง อยู่คนละฝาก สองฝ่ายร่วมมือกันเมื่อไหร่ เจ้าของงานหมดตัว ผลประโยชน์ขัดกัน ‘Conflict of Interest’ ครับ

ไม่ยากเกินไปที่รัฐบาลจะทำตามข้อเสนอ ยกเว้นรัฐบาลอยากให้ผู้รับเหมามามีส่วนร่วมตั้งแต่วันแรกก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ต้องระวังนะครับ เพราะการประกวดแบบครั้งนี้ เข้าใจว่าไม่ใช้ราคาตัดสิน รัฐบาลชอบใคร เลือกได้ตามใจชอบเสียด้วย อันตรายมากๆ ถ้าจะถือโอกาสเลือกผู้รับเหมาแนวนี้

มีอีกประเด็นครับ อยู่ในข้อ ๔ ‘วิธีการเสนอ’ ของเอกสาร TOR

นี่ก็มาแบบแหวกแนวอีกเหมือนกัน รัฐบาลเปิดให้มีการประกวดแบบ แต่ไม่กำหนดว่าจะให้ยื่นซองได้เมื่อไหร่ อ่านแล้วก็ขำกลิ้ง ไม่เคยพบเคยเห็น

ส่วนนี้แก้ตัวใหม่ง่ายมาก วันที่ ๒๔ นี้ บอกทุกคนที่เข้าประชุมว่าให้ยื่นซองได้เมื่อไหร่ คุณปลอดต้องกำหนดวันยื่นซอง จะเก็บไว้ในใจคนเดียวไม่ได้ ไม่งั้นจะถูกกล่าวหาว่าแอบบอกเฉพาะพรรคพวกตัวเอง เริ่มต้นงานต้องให้สวย

น่าเสียดายที่พอตีระฆังยกหนึ่ง เริ่มดูไม่ดีเสียแล้ว วันนี้ผมยังจะไม่พูดถึงเนื้อในของงานตามแผน ๑๔ แผนงาน ไล่ตั้งแต่ สร้างอ่างกักเก็บน้ำ (แม่แจ่ม แก่งเสือเต้น แม่วงก์…) พื้นที่แก้มลิง ทางน้ำหลาก (flood way) ฯลฯ รายละเอียดแต่ละแผนงานมีมาก ยังพอมีเวลาที่จะได้คุยกันได้อีกหลายรอบ ๓-๕ ปีไม่เสร็จหรอกครับ

ขอจบด้วยคำพูดของคุณเฉลิม รองนายกฯ ได้ให้สัมภาษณ์ไว้วันก่อนว่า ‘ถ้าไม่มีคอรัปชั่น รัฐบาลอยู่ครบเทอม’

ผมอยากให้รัฐบาลรับข้อเสนอของผมไปปฎิบัติ จะได้อยู่ครบเทอมครับ